HABARI ZAIDI

Ijumaa, 7 Februari 2020

CCBRT yazidi kuwatia moyo wenye fistula


LICHA ya uhamasishaji unaofanywa na Shirika  lisilo la Kiserikali linaloshughulika na masuala ya afya la CCBRT,kuwahamasiha  akinamama wenye tatizo la kutoka haja ndogo  au kubwa  bila kujitambua (Fistula)kujitokeza kupata matibabu bure ya ugonjwa huo, idadi inayojitokeza ni ndogo ikilinganishwa na hali halisi.
Afisa Uhusiano wa CCBRT  Bw. Abdul Kajumulo ameyasema hayo mwanzoni mwa juma wakati akizungumza na vyombo vya habari vinavyomilikiwa na kusimamiwa na Kanisa Katoliki nchini,mazungumuzo yaliyofanyika Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania (TEC) jijini Dar es Salaam.
Amesema  takribani watu 3,000 nchini Tanzania hukabiliwa na ugonjwa wa fistula kila mwaka, lakini kati ya hao ni wagonjwa 1,500 - 2,000 wanafika hospitali kwa ajili ya kupata tiba huku idadi iliyosalia wakiendelea kujificha majumbani, jambo lililoelezewa   kukwamisha juhudi za kupunguza  kasi ya zatizo hilo.
Amezitaja  baadhi ya sababu zinazochangia watu kutokupata matibabu kuwa ni pamoja na imani potofu ambapo baadhi yao wanaamini kuwa, ugonjwa huo unatokana  na kulogwa au laania.
Hivyo baadhi wanatumia mitishamba kuwatibu wagonjwa hao.
Hata hivyo amewatoa wasiwasi kuwa ugonjwa huo wa fistula siyo laana kama wengi wanavyofikiri, bali unatokana na sababu mbalimbali ikiwemo uzazi pingamizi, upasuaji, uwepo wa uvimbe kwenye nyonga pamoja na uwepo wa majeraha ya magonjwa  ya kuambukizwa na kwamba matibabu sahihi yanapatikana hospitali ambapo mgonjwa hufanyiwa upasuaji.
“Tunazidi kusisitiza kwamba fistula haitokani na kulogwa. Ni ugonjwa unaowapata akinamama kutokana na sababu malimbali na matibabu yake yanapatikana CCBRT  Dar es Salaam, huku hospitali za Kivulini Arusha, Bugando jijini Mwanza na Kinga Tabora zikitibu fistula ya uzazi na matibabu yake ni bure kuanzia gharama ya nauli ya mgonjwa,chakula,malazi na matibabu,” amesisitiza.
Bw.Kajumulo ambaye ametoa ufafanuzi huo kwa niaba ya Daktari Bingwa wa Akinamama na Mtaalam wa Upasuaji CCBRT, Dk. James  Chapa, amesema akinamama wengi wanakabiliwa na fistula ya uzazi ambalo ni tundu lisilo la kawaida linalotokea kati ya kibofu cha mkojo na uke au njia ya haja kubwa  na uke au vyote kwa pamoja , hivyo kusababisha kutokwa na haja kubwa au ndongo au vyote kwa pamoja kupitia ukeni bila kuwa na uwezo wa kujizuia..
Anatoa rai kwa mama mjamzito kuhakikisha anapata huduma ya hospitali haraka pindi anapojisikia uchungu wa kujifungua ili kuepuka na changamoto ya uzazi pingamizi inayosababisha fistula na kwamba ikitokea mtu akapata tatizo hilo la fistula ambalo moja ya dalili zake ni kushindwa kuzuia mkojo au haja kubwa, achukue hatua za kumwona daktari kwa uchunguzi zaidi ambapo matibabu yake huchukua wastani wa wiki mbili.
Hata hivyo amesema  huenda tatizo hili likapata suluhisho kufuatia CCBRT kuingia kwenye Makubaliano na Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania (TEC) ili kuhamasisha jamii kujitokeza kutibu magonjwa mbalimbali ukiwemo fistula, miguu ya kupinda kwa watoto na midomo wazi ama midomo sungura.
Makubaliano haya yamekuja baada ya CCBRT kujiridhisha kuwa TEC ina mfumo imara unaofanyakazi kuanzia ngazi ya Taifa hadi kwenye ngazi  za chini na pia ina rasilimali zikiwemo hosptali na vyombo vya habari, vitu ambavyo vikitumika vitapunguza tatizo hili.
Akizungumza wakati wa kikao hicho, Mkurugenzi wa Fedha na Utawala  TEC, Bw. Erick Mwelulila amesema TEC kwa kutumia mifumo yake ambayo ipo kuanzia  Taifa, Jimbo, Parokia, vigango, jumuiya ndogondogo na familia na kwa kutumia rasilimali zake vikiwemo makanisa, vyombo vya habari,hospitali na shule,itafanya uhamasishaji na uelimishaji wa kina  juu ya suala hili.
“Pia viongozi wetu wa kiroho wakiwemo maaskofu na mapadri watatumia majukwaa yao ikiwemo mimbari, kufanya ushawishi kwa wanajamii kujitokeza kutibu vyote fistula, midomo wazi na miguu iliyopinda…pia baadhi ya hospitali zetu zitatumika kutoa huduma ya matibababu.

Mkataba huo baina ya TEC na CCBRT ni wa miaka mitano na umenza kutekelezwa rasmi 2019 kwa pande zote kusainiana Makubaliano ya utekelezaji  (MoU).

Taasisi zatakiwa kuwa na Sera ya Walemavu

   
Wenye ulemavu wadai kutengewa makazi ni kuwabagua

Na Dalphina Rubyema

ILI kujenga  jamii  yenye usawa na kujali makundi  yote, taasisi na mashirika mbalimbali  nchini  yakiwemo ya kidini , yameshauriwa  kutunga Sera  yenye kuwalinda  na kuwatetea watu wenye ulemavu.
Rai hiyo imetolewa na Mkuu wa  Kitengo cha Ujumuishaji wa Watu wenye Ulemavu katika Masuala ya Maendeleo  cha CCBRT, Bw. Frederick Msigala, wakati akizungumza na vyombo vya habari vinavyomilikiwa na Kuendeshwa na Kanisa Katoliki nchini.
Katika mazungumzo  hayo yaliyofanyika katika ofisi za Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania (TEC) zilizopo Kurasini jijini Dar es Salaam, Bw. Msigala amesema licha ya asilimia 9.3 ya Watanzania kutajwa kuwa ni watu wenye ulemavu wa aina mbalimbali, bado jamii haijalipa umuhimu unaotakiwa kundi hili, jambo linalorudisha nyuma juhudi za serikali na wadau wengine wa maendeleo.
Aliyataja baadhi ya mambo yanayokwamisha juhudi hizi kuwa ni pamoja na baadhi ya taasisi na mashirika mbalimbali  nchini kutokuwa na Sera ya Walemavu jambo  ambalo amesema linawanyima stahiki zao.
“Ni kutokuwa na Sera ya Walemavu ndiko kunakosababisha hata miundombinu ya  baadhi ya taasisi kutokuzingatia mahitaji  ya walemavu.
Unakuta taasisi  ina kumbi nzuri za mikutano lakini ujenzi wake ni wa ghorofa na hakuna lifti kwa ajili ya watu wenye ulemevu… vivyo hivyo mazingira unakuta yana barabara zenye ngazi ,lakini hakuna ngazi mbetuko maalum kwa kundi hili. Hata sehemu za kujisitiri si rafiki kwa walemavu,” amesema.
Hata hivyo amesisitiza kuwa, Sera hiyo ilinde makundi yote ya walemavu wakiwemo wale  wa viongo, kutokuona, ngozi,  viziwi na wale wenye upoozi wa ubongo.
Bw.Msigala ambaye ni mlemavu wa viungo amesema, kutokulijali kundi  la walemavu ndiko kunakosababisha kundi hili kuendelea kunyanyapaliwa huku baadhi ya watu wakiwachukulia kama  watu wanaohitaji hisani  jambo ambalo siyo sahihi.
“Ulemavu si dhambi wala laana! Si kundi linalotakiwa kutengwa na jamii, badala yake tunatakiwa kuwawezesha kwa kuangalia mahitaji yao ya msingi ikiwemo elimu na miundombinu rafiki ya kupata elimu hii..
Tunauwezo  wa kupambanua mambo kama ilivyo kwa binadamu wengine wasiyo walemavu , tatizo ni kwamba hatupewi kipaumbele…hatupelekwi shule badala yaketunafichwa majumbani, na hili linachangia sana idadi ya watu wenye ulemavu wasiyojua kusoma na kuandika kuwa kubwa ikilinganishwa na wale watu wa kawaida,” amesema.

Kitakwimu alisema kwamba, asilimia 45 ya Watu wenye ulemavu nchini Tanzania,hawajui kusoma na kuandika na katika watoto 10 wenye ulemavu, wanne kati yao hawaendi shule na chini ya asilimia tano ndiyo walioajiriwa katika  sekta rasmi.
“Tusichukuliwe kama watu wakupewa hisani… sisi ni binadamu kamili. Tuna akili na uwezo wa kupembua mambo hata darasani tunafanya  vizuri…mfano ni kwangu mimi ambaye wazazi wangu hawakuniona mzigo tangu awali, walinisomesha.
 “Sekondari nilisoma Tosamaganga  Iringa, Digrii yangu ya kwanza nilisoma Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na Masters nimesoma Uingereza… ninauwezo ndiyo maana hata CCBRT wameniajiri na ajira yangu siyo ya upendeleo ni stahiki yangu, hivyo tusiwadharau watu wenye ulemavu bali tuwawezeshe kulingana na mahitaji  yao,” amesisitiza.
Amesema kuwawezesha huku  kusiwe kule kwa  kuwajengea nyumba au kuwatengea makazi maalum, badala yake wapewe elimu, wawezeshwe  kupata taarifa kila kundi kulingana na mahitaji yake ikiwa ni pamoja na kuwekewa wataalam wa alama, maandishi kuwa katika mfumo wa nukta nundu  na mahitaji mengineyo.
“Kutujengea nyumba au kututafutia makazi maalum ni zaidi ya kututenga sisi watu wenye ulemavu … ni sawa na kutuambia tujitenge na jamii tuishi peke yetu …inasahau  kwamba tunayo haki ya kuishi na ndugu,jamaa na familia zetu kwa ujumla…hili nalo liangaliwe kwa  mapana linatuumiza,” amesisitiza Bw.Msigala.
Amesema yote haya yataondoka endapo serikali, wadau na jamii kwa ujumla itatengeneza mazingira rafiki ya kuwawezesha watu hawa wenye ulemavu.



Wanaosimamia watoto katika ubatizo wawe waamini waliokomaa kiimani-Ask. Rwoma


Mapadri, wazazi na viongozi wa Kanisa wametakiwa kuwa makini kuwachagua wasimamizi wenye uelewa na Imani, na kuwaonyesha njia wale wote wanaowasimamia  watoto katika Sakramenti mbali mbali za Kanisa Katoliki.
Wito huo umetolewa na Askofu wa Jimbo Katoliki Bukoba Mhashamu Desderius Rwoma katika homilia yake wakati wa Misa Takatifu ya somo wa Parokia ya Mt. John Bosco katika Parokia ya Mt. Yohani Bosco - Kamishango Jimboni humo.
Katika homilia yake Askofu Rwoma amesema kuwa, ni vizuri wazazi wakawachagulia watoto wao wasimamizi wenye sifa na waliokomaa kiimani katika Sakramenti za ubatizo na kipaimara.
''Katika Sakramenti za Kanisa kuna mtu anaitwa msimamizi, sasa sifa kuu ya msimamizi ni kumuonyesha njia yule unayemsimamia, mzazi anapaswa kuwa kiongozi kwa yule unaye msimamia na kiasi cha maisha anayoishi unaweza kusema huyu anaweza kuwa mtu mwema sio kuokota okota tu mtaani.
Aidha, anayekuwa msimamizi lazima amjue vyema anayemsimamia ili  kumshauri asije akapotea njia na kuingia kusiko faa, sasa unadhani msimamizi akiwa mlevi muda wote yupo kwenye pombe ataweza kumshauri na kumkea aliyepokea sakramenti,'' amesema Askofu Rwoma.
Aidha Askofu Rwoma amewataka  Wakristo wakatoliki kuzitumia vizuri karama za upendo na huruma walizopewa na Mungu, na kuzionyesha kwa wengine, na kutanguliza karama ya sala kuwa kipaumbele  kwa kila jambo. 
''Karama ya huruma na upendo kila mmoja amepewa, onyesheni karama hizo kwa wengine pamoja na karama ya sala ambayo ni karama za kila mtu.
Kila mmoja anatakiwa kusali yeye na familia yake na kusali pamoja na wengine, hivyo ni vizuri mkazionyesha karama hizo na kuwashirirkisha wengine na tutangulize kilicho cha kwanza ambayo ni sala, '' amesema Askofu Rwoma.
Pia amezitka jumuiya ndogo ndogo kusali pamoja ili kujiiimarisha kiroho katika kutafuta utakatifu na kuwa marafiki kwa   wakosefu ili kuwarudisha katika njia inayofaa kama alivyofanya Mt. Yohani Bosco na kusaidiana katika shida mbali mbali. 


Katika Misa hiyo Takatifu, Askofu Rwoma wametoa Sakramenti ya ubatizo kwa watoto zaidi ya 325 na kusimika jumuiya ndogo ndogo zaidi ya 70, amewabariki waamini waliorudi katika sakramenti mbali mbali za Kanisa pamoja na kuwaapisha viongozi wa vyama vya kitume, jumuiya ndogo ndogo na viongozi wa Halmashauri ya Parokia..